ระบบเดินท่อน้ำทิ้งในคลินิกทันตกรรม วางระบบอย่างไรให้ถูกก่อนติดตั้ง Dental Unit

ระบบเดินท่อน้ำทิ้งในคลินิกทันตกรรม เป็นงานระบบที่ต้องวางแผนตั้งแต่ก่อนเริ่มตกแต่ง เพราะ Dental Unit ไม่ได้เกี่ยวข้องเฉพาะท่อน้ำทิ้ง แต่ยังทำงานร่วมกับระบบน้ำ ระบบลม ระบบดูด และไฟฟ้า

หากกำหนดตำแหน่งเก้าอี้ทำฟันหรือรายละเอียดของเครื่องไม่ชัดเจนก่อนเดินระบบ อาจเกิดปัญหาท่อไม่ตรงตำแหน่ง ระบายน้ำไม่ดี ต้องยกพื้นเพิ่ม หรือรื้อแก้งานภายหลัง

บทความนี้สรุปว่าก่อนเดินท่อคลินิกทันตกรรมต้องเตรียมอะไร มีวิธีเดินระบบแบบไหน และจุดไหนที่ควรตรวจสอบก่อนเริ่มก่อสร้าง

เลือกหัวข้อที่สนใจ

• การวางระบบเดินท่อน้ำทิ้ง

  • การเดินท่อลอย 

  • การเดินระบบแบบกรีดพื้นและฝังท่อ

  • การเดินท่อลอยแล้วเทพื้นปูนทับท่อ

  • การเจาะพื้น เพื่อเดินท่อไว้บนฝ้า

  • การเดินระบบท่อทันตกรรมและยกพื้นสำเร็จ

สรุป

คลินิกทันตกรรมต้องมีระบบอะไรเกี่ยวข้องกับ Dental Unit?

ตาม กฎกระทรวงกำหนดชนิดและจำนวนเครื่องมือ เครื่องใช้ ยาและเวชภัณฑ์ หรือยานพาหนะที่จำเป็นประจำสถานพยาบาล พ.ศ. 2558 กำหนดให้คลินิกทันตกรรมต้องมี Dental Unit ซึ่งประกอบด้วย

• ระบบให้แสงสว่าง

• ระบบเครื่องกรอฟัน

• ระบบดูดน้ำลาย

• ระบบน้ำบ้วนปาก

• เก้าอี้คนไข้

ดังนั้น ก่อนติดตั้ง Dental Unit จึงต้องเตรียมงานระบบให้สัมพันธ์กับอุปกรณ์ที่จะนำมาใช้งานจริง

ระบบ	การใช้งาน
ระบบน้ำ	จ่ายน้ำเข้าสู่ Dental Unit
ระบบน้ำทิ้ง	ระบายน้ำจาก Dental Unit
ระบบลม	ใช้กับเครื่องมือทันตกรรม
ระบบ Suction / Vacuum	ใช้ดูดน้ำลายและของเหลว
ระบบไฟฟ้า	จ่ายไฟให้ Dental Unit และอุปกรณ์

ก่อนเดินท่อน้ำทิ้งในคลินิกทันตกรรม ต้องรู้อะไร?

ต้องรู้ตำแหน่ง Dental Unit ก่อน

ขั้นตอนแรกคือกำหนดตำแหน่งเก้าอี้ทำฟันให้ชัดเจน เพราะตำแหน่งของน้ำ ลม ระบบดูด น้ำทิ้ง และไฟฟ้าจะอ้างอิงกับตำแหน่งของ Dental Unit

หากเปลี่ยนตำแหน่งเก้าอี้หลังจากเดินระบบไปแล้ว อาจทำให้ต้อง

• ย้ายแนวท่อ

• กรีดหรือรื้อพื้นใหม่

• ปรับตำแหน่งไฟฟ้า

• ปรับระบบ Suction

• เพิ่มระดับพื้น

จึงควรจัด Layout ห้องทำฟันและตำแหน่ง Dental Unit ให้เรียบร้อยก่อนเริ่มงานระบบ

ควรเลือกรุ่น Dental Unit ก่อนเดินระบบ

Dental Unit แต่ละรุ่นไม่ได้มีจุดเชื่อมต่อระบบเหมือนกันทั้งหมด

ตำแหน่งและข้อกำหนดของงานระบบ เช่น

• จุดต่อน้ำ

• จุดต่อลม

• จุดต่อ Vacuum

• ท่อน้ำทิ้ง

• ระบบไฟฟ้า

• ระยะจากพื้น

• ตำแหน่ง Utility Box

ดังนั้น หากเลือก Dental Unit ได้แล้ว ควรส่งคู่มือการติดตั้งให้ผู้ออกแบบและผู้รับเหมางานระบบตรวจสอบก่อนเริ่มงาน

ทำไมความลาดของท่อน้ำทิ้งจึงสำคัญ?

ระบบน้ำทิ้งที่อาศัยแรงโน้มถ่วงต้องมีแนวท่อที่เหมาะสมเพื่อให้น้ำสามารถไหลออกได้

หากระดับท่อไม่สัมพันธ์กับจุดระบายน้ำของอาคาร อาจเกิดปัญหา เช่น

• น้ำระบายช้า

• มีน้ำค้างในแนวท่อ

• เกิดการอุดตัน

• ต้องยกพื้นสูงกว่าที่วางแผนไว้

• ต้องใช้วิธีเดินระบบอื่นแทน

นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมการวางตำแหน่ง Dental Unit จึงควรพิจารณาร่วมกับ ตำแหน่งท่อน้ำทิ้งเดิมของอาคารและระดับพื้นตั้งแต่ขั้นตอนออกแบบ

ออกแบบคลินิกทันตกรรม > คลิก <

ระบบเดินท่อน้ำทิ้งในคลินิกทันตกรรม มีวิธีไหนบ้าง?

รูปแบบการเดินระบบจะขึ้นอยู่กับโครงสร้างอาคาร ตำแหน่งท่อเดิม จำนวน Dental Unit และข้อจำกัดของพื้นที่ โดยวิธีที่พบได้มีดังนี้

1. การเดินท่อลอย

เป็นการเดินแนวท่อเหนือพื้นหรือบริเวณที่สามารถเข้าถึงได้โดยไม่ฝังเข้าไปในโครงสร้าง

เหมาะกับพื้นที่ที่ไม่สามารถกรีดหรือเจาะพื้นได้ หรือพื้นที่ Renovate ที่ต้องการลดผลกระทบต่อโครงสร้างเดิม

ข้อดี

• ลดการกระทบโครงสร้างพื้น

• เข้าถึงระบบเพื่อซ่อมบำรุงได้ง่าย

ข้อควรพิจารณา

ต้องออกแบบตำแหน่งเก็บท่อให้เรียบร้อย ไม่รบกวนการใช้งานภายในห้องทำฟัน

2. การกรีดพื้นและฝังท่อ

เป็นการซ่อนแนวท่อไว้ภายในพื้น ทำให้พื้นที่ภายในห้องทันตกรรมเรียบร้อยและไม่มีแนวท่อลอยรบกวนการใช้งาน

แต่ก่อนกรีดพื้นควรตรวจสอบ

• ความหนาของพื้น

• โครงสร้างอาคาร

• ตำแหน่งคาน

• ระบบเดิม

• ข้อกำหนดของเจ้าของอาคาร

โดยเฉพาะพื้นที่เช่า อาคารสำนักงาน หรืออาคารสูง ไม่ควรกรีดหรือเจาะโครงสร้างโดยไม่ได้รับการตรวจสอบก่อน

ออกแบบแปลนคลินิกทันตกรรม > คลิก <

3. เดินท่อเหนือพื้นเดิมแล้วเทพื้นทับ

วิธีนี้เป็นการเดินระบบบนพื้นเดิม ก่อนปรับระดับหรือทำพื้นใหม่ทับแนวระบบ

เหมาะกับพื้นที่ที่สามารถเพิ่มระดับพื้นได้ แต่ต้องพิจารณาเรื่อง

• ระดับพื้นสำเร็จ

• ความสูงของประตู

• ทางลาด

• ระดับพื้นที่เชื่อมต่อกับห้องอื่น

• ความสูงภายในห้อง

หาก Dental Unit อยู่ห่างจากจุดระบายน้ำมาก อาจต้องใช้ระดับพื้นเพิ่มขึ้นเพื่อให้สามารถสร้างความลาดของท่อได้เพียงพอ

4. การเจาะพื้นเพื่อเดินท่อบริเวณฝ้าชั้นล่าง

บางโครงการสามารถใช้วิธี Coring พื้นและเดินแนวท่อบริเวณฝ้าของชั้นด้านล่างได้

ข้อดีคือไม่จำเป็นต้องยกพื้นภายในคลินิกมาก แต่ต้องตรวจสอบโครงสร้างและได้รับอนุญาตจากเจ้าของอาคารก่อนทุกครั้ง

โดยเฉพาะการเจาะพื้น ควรตรวจสอบ

• ตำแหน่งคาน

• แนวเหล็กโครงสร้าง

• งานระบบเดิม

• พื้นที่ฝ้าชั้นล่าง

• สิทธิในการเข้าซ่อมบำรุงภายหลัง

5.เดินระบบท่อทันตกรรมและยกพื้นสำเร็จ

เป็นอีกวิธีที่นิยมใช้เมื่อต้องการหลีกเลี่ยงการกรีดพื้นเดิม

สามารถใช้พื้นที่ใต้พื้นยกสำหรับ

• ระบบน้ำ

• น้ำทิ้ง

• ระบบลม

• ระบบ Vacuum

• สายไฟ

• สายสัญญาณ

เหมาะกับพื้นที่ที่ต้องการความยืดหยุ่นในการจัดระบบและความสะดวกในการติดตั้ง ไม่ต้องเจาะพื้นเพื่อฝังท่อ แต่ต้องตรวจสอบระดับพื้นและความสูงของห้องหลังติดตั้งด้วย

ถ้ามี Dental Unit หลายตัว ควรวางระบบอย่างไร?

กรณีคลินิกมี Dental Unit หลายตัว ควรวางระบบเป็นภาพรวมตั้งแต่ขั้นตอนออกแบบแปลน ไม่ควรพิจารณาเฉพาะท่อน้ำทิ้งแยกเป็นรายจุด เพราะตำแหน่งของแต่ละยูนิตจะสัมพันธ์กับทั้งระบบน้ำ ลม Vacuum / Suction ไฟฟ้า และแนวท่อหลักของคลินิก

ในการออกแบบแปลน ควรพิจารณาร่วมกันทั้ง

• จำนวน Dental Unit

• ตำแหน่งและระยะห่างของแต่ละยูนิต

• ตำแหน่ง Compressor

• ระบบ Vacuum / Suction

• จุดระบายน้ำ

• แนวเดินท่อหลัก

• ขนาดและข้อกำหนดของอุปกรณ์แต่ละรุ่น

• ความสามารถของระบบเมื่อใช้งานหลายยูนิตพร้อมกัน

การจัด Layout พร้อมวางแนวงานระบบตั้งแต่ต้น จะช่วยให้ตำแหน่ง Dental Unit สอดคล้องกับพื้นที่ใช้งานจริง และลดโอกาสที่ต้องย้ายท่อ ปรับพื้น หรือแก้งานระบบหลังเริ่มก่อสร้าง

ดังนั้น สำหรับคลินิกที่มีหลาย Dental Unit การออกแบบแปลนควรพิจารณาทั้ง ฟังก์ชันการใช้งานและงานระบบควบคู่กัน เพื่อให้สามารถนำแบบไปพัฒนาต่อในขั้นตอนก่อสร้างและติดตั้งอุปกรณ์ได้อย่างเหมาะสม

ออกแบบแปลนคลินิกทันตกรรม > คลิก <

สรุป ระบบเดินท่อน้ำทิ้งในคลินิกทันตกรรมควรวางตั้งแต่ขั้นตอนออกแบบ

ระบบเดินท่อน้ำทิ้งในคลินิกทันตกรรม เป็นส่วนหนึ่งของงานระบบ Dental Unit ซึ่งต้องพิจารณาร่วมกับระบบน้ำ ลม Suction / Vacuum และไฟฟ้า

สิ่งสำคัญที่สุดคือควรกำหนด ตำแหน่ง Dental Unit และรุ่นเครื่องก่อนเริ่มเดินระบบ กำหนดตำแหน่งและรายละเอียดงานระบบส่วนการเลือกว่าจะใช้วิธีกรีดพื้น เดินท่อลอย ยกพื้น หรือเจาะพื้น ต้องพิจารณาตามโครงสร้างอาคาร ระดับท่อเดิม และข้อจำกัดของแต่ละพื้นที่

การวางระบบให้ครบตั้งแต่ก่อนเริ่มตกแต่ง จะช่วยลดความเสี่ยงในการรื้อแก้ เพิ่มระดับพื้น หรือย้ายระบบเมื่อถึงขั้นตอนติดตั้ง Dental Unit

CND ให้บริการออกแบบและตกแต่งคลินิกทันตกรรม พร้อมวางแผนงานระบบภายในคลินิก โดยพิจารณาร่วมกับ Layout การใช้งาน Dental Unit และข้อจำกัดของพื้นที่ เพื่อเตรียมคลินิกให้พร้อมก่อนเข้าสู่ขั้นตอนติดตั้งอุปกรณ์และขออนุญาตเปิดดำเนินการ สามารถสอบถามและขอคำปรึกษาเพิ่มเติมได้ที่ LINE ID : @clinicdeccor

---