สิ่งที่ต้องเตรียมก่อนขออนุญาตบริการ Telemedicine อัปเดตปี 2026

Telemedicine (การแพทย์ทางไกล) คือ

การให้บริการทางการแพทย์และสาธารณสุขผ่านเทคโนโลยีการสื่อสาร โดยแพทย์หรือผู้ประกอบวิชาชีพกับผู้ป่วยอยู่ ต่างสถานที่กัน เช่น การปรึกษาแพทย์ผ่านวิดีโอคอล การติดตามอาการ การประเมินเบื้องต้น และการให้คำแนะนำด้านการรักษา

1. กำหนดบริการและบุคลากรที่จะให้ Telemedicine

เริ่มจากกำหนดให้ชัดก่อนว่า Telemedicine ของคลินิกจะทำอะไรบ้าง เช่น

• ให้บริการสาขาใด

• รับผู้ป่วยใหม่ หรือเฉพาะ Follow-up

• แพทย์หรือผู้ประกอบวิชาชีพคนใดให้บริการ

• ให้บริการวัน–เวลาใด

• ใช้ Video Call / Application / Platform ใด

• มีการสั่งยาหรือไม่

• หากตรวจออนไลน์ไม่ได้ จะนัด On-site หรือส่งต่ออย่างไร

แพทย์หรือผู้ประกอบวิชาชีพต้องมีใบประกอบวิชาชีพถูกต้อง และเป็นผู้ปฏิบัติงานของคลินิก หากยังไม่ได้ขึ้นเป็นผู้ประกอบวิชาชีพร่วม ต้องดำเนินการ ส.พ.6 ให้เรียบร้อย

ขออนุญาตเพิ่มบริการ Telemedicine

ควรจัดทำ หนังสือรับรองแผนกและบุคลากรผู้ประกอบวิชาชีพ/ผู้ประกอบโรคศิลปะที่ให้บริการ Telemedicine โดยระบุชื่อ วิชาชีพ เลขใบประกอบ สาขา และหน้าที่ให้ชัดเจน ซึ่งเป็นเอกสารที่แนวทางของ สบส. ระบุไว้โดยตรง

ออกแบบแปลนตามมาตรฐาน > คลิก <

2. จัดพื้นที่และอุปกรณ์สำหรับ Telemedicine

การขออนุญาตบริการ Telemedicine ไม่จำเป็นต้องสร้างห้อง Telemedicine ใหม่ทุกแห่ง แต่พื้นที่ที่ใช้ต้อง เป็นส่วนตัวและรักษาความลับของผู้ป่วยได้

ควรมี

• Computer / Notebook

• Webcam

• Microphone / Headset

• Internet ที่มีความเสถียร

• ระบบเข้าเวชระเบียน HIS / EMR

• Platform สำหรับ Video Consultation

• พื้นที่ที่บุคคลภายนอกไม่ได้ยินบทสนทนา

• หน้าจอที่ไม่เปิดเผยข้อมูลผู้ป่วยให้ผู้อื่นเห็น

ใน Floor Plan ควรระบุห้องหรือจุดที่ใช้ให้บริการ Telemedicine พร้อมตำแหน่ง Furniture และอุปกรณ์หลักให้ชัดเจน หากใช้ห้องตรวจเดิมและไม่มีการรื้อหรือกั้นพื้นที่ใหม่ ควรระบุว่าเป็นการเพิ่มรูปแบบบริการโดยไม่มีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างพื้นที่

รายละเอียด Platform / Application ที่ต้องเตรียม

Checklist ของ สบส. ไม่ได้ดูเพียงว่า “ใช้โปรแกรมอะไร” แต่ต้องอธิบายให้เห็นว่าระบบทำงานอย่างไรตั้งแต่ผู้ป่วยเข้าระบบจนจบการให้บริการ

ควรจัดทำเอกสารรายละเอียดอย่างน้อยดังนี้

• ชื่อระบบ / Application

• ผู้พัฒนาหรือผู้ให้บริการระบบ

• ช่องทางเข้าใช้งาน เช่น Website / Application

• วิธี ลงทะเบียนผู้ป่วย

• วิธี ยืนยันตัวตนผู้ป่วย

• วิธี ยืนยันตัวตนแพทย์

• ระบบนัดหมาย

• ระบบ Video Consultation

• ระบบบันทึกเวชระเบียน

• ระบบส่งคำสั่งรักษา / Prescription กรณีมี

• ระบบชำระเงิน กรณีมี

• ระบบแจ้งเตือนผู้ป่วย

• การกำหนดสิทธิว่า ใครเข้าถึงข้อมูลอะไรได้บ้าง

• สถานที่และรูปแบบการจัดเก็บข้อมูล

• ระบบ Backup

• วิธีดำเนินการเมื่อ Platform หรือ Internet ขัดข้อง

• ผู้รับผิดชอบและช่องทาง Support ระบบ

  
  

กรณีใช้ Platform จากบริษัทภายนอก (Outsource) ต้องเตรียม สัญญาการให้บริการและเอกสารแสดงมาตรฐานด้านความมั่นคงปลอดภัยของบริษัทคู่สัญญา ประกอบด้วย

3.จัดทำ Flow และ SOP การให้บริการ Telemedicine

คลินิกต้องมี ขั้นตอนการให้บริการที่ชัดเจนตั้งแต่ผู้ป่วยเข้าระบบจนจบการรักษา และจัดทำเป็น SOP (Standard Operating Procedures) เพื่อใช้ประกอบการขอเพิ่มบริการ Telemedicine

Flow หลักควรเป็น

ขั้นตอนที่ควรมีใน SOP

1. ลงทะเบียนและยืนยันตัวตน

• ลงทะเบียนหรือค้นหา Patient ID

• ตรวจสอบตัวตนผู้ป่วย

• ตรวจสอบแพทย์/ผู้ประกอบวิชาชีพที่ให้บริการ

• บันทึกวันและเวลาที่รับบริการ

2. ชี้แจงและรับความยินยอม

• แจ้งรูปแบบการตรวจทางไกล

• แจ้งข้อจำกัดและความเสี่ยงของ Telemedicine

• แจ้งว่าหากข้อมูลไม่เพียงพอ อาจต้องเข้าตรวจที่คลินิก

• ให้ผู้ป่วยยืนยัน Consent ก่อนเริ่มบริการ

3. คัดกรองผู้ป่วย (Triage)กำหนดให้ชัดว่า

• ตรวจออนไลน์ได้ → เข้าพบแพทย์

• ต้องตรวจร่างกาย / ทำ Lab / หัตถการ → นัด On-site

• มีภาวะฉุกเฉิน → ส่งต่อหรือเข้าสู่ระบบฉุกเฉิน

เกณฑ์คัดกรองควรกำหนดตามประเภทบริการของคลินิก ไม่ควรใช้เกณฑ์เดียวกับทุกสาขา

4. ขั้นตอนการตรวจรักษาแพทย์ดำเนินการ

• ซักประวัติ

• ประเมินอาการจากข้อมูล ภาพ และเสียงที่มี

• วินิจฉัยหรือประเมินตามข้อมูลที่เพียงพอ

• ให้คำแนะนำและแผนการรักษา

• สั่งยาตามขอบเขตวิชาชีพและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

• บันทึกข้อมูลลงเวชระเบียน

5. หลังจบการตรวจกำหนดผลลัพธ์ให้ชัด เช่น

• Follow-up ผ่าน Telemedicine

• นัดผู้ป่วยเข้าคลินิก

• ส่งตรวจเพิ่มเติม

• ส่งต่อสถานพยาบาลอื่น

• ส่งเข้าระบบฉุกเฉิน

6. กรณีระบบขัดข้องต้องมีแผนรองรับ เช่น

1 Video Call หลุด ติดต่อผู้ป่วย

2.เชื่อมต่อใหม่

3. หากระบบยังใช้ไม่ได้หรือข้อมูลไม่เพียงพอ

4. ยุติการตรวจ

5. นัดใหม่หรือ On-site

6.บันทึกเหตุการณ์

สบส. กำหนดให้กระบวนการ Telemedicine มีการ ลงทะเบียน บันทึกข้อมูล รายงาน ตรวจสอบ และยืนยันขั้นตอนการให้บริการ รวมถึงชี้แจงขั้นตอน ผลที่อาจเกิดขึ้น และความเสี่ยงก่อนให้บริการ โดยสามารถจัดทำเป็น Flow Chart พร้อมคำอธิบายรายละเอียดแต่ละขั้นตอน ได้

4 เตรียมเอกสารขออนุญาตบริการ Telemedicine

เมื่อระบบและบุคลากรพร้อมแล้ว ให้รวบรวมเอกสารสำหรับยื่นขอเพิ่มบริการ โดยสำหรับ คลินิกประเภทไม่รับผู้ป่วยไว้ค้างคืน ควรเตรียมเป็นชุดดังนี้

1. คำขอเปลี่ยนแปลงการประกอบกิจการ — ส.พ.16

กรอก ส.พ.16 และระบุขอเพิ่มบริการ “การแพทย์ทางไกล (Telemedicine)”

เอกสารประกอบหลัก เช่น

• ส.พ.7 ใบอนุญาตให้ประกอบกิจการสถานพยาบาล

• ส.พ.8 สมุดทะเบียนสถานพยาบาลของคลินิก

• สำเนาบัตรประชาชนและทะเบียนบ้านของผู้รับอนุญาต

• กรณีนิติบุคคล: หนังสือรับรองนิติบุคคล + บัตรประชาชนและทะเบียนบ้านของผู้มีอำนาจลงนาม

• หนังสือมอบอำนาจ ถ้ามี

2. เอกสารแพทย์และผู้ประกอบวิชาชีพ

ต้องระบุว่า ใครเป็นผู้ให้บริการ Telemedicine จริง โดยเตรียม

• หนังสือรับรองผู้ประกอบวิชาชีพที่ให้บริการ Telemedicine

• ส.พ.6 ของแพทย์/ผู้ประกอบวิชาชีพ

• สำเนาใบประกอบวิชาชีพ

• วุฒิบัตร/หนังสืออนุมัติเฉพาะทาง ถ้ามี

• รายชื่อและวัน–เวลาที่ให้บริการ

Checklist ล่าสุดของกองสถานพยาบาลฯ ระบุ หนังสือรับรองผู้ประกอบวิชาชีพ หรือ ส.พ.6 เป็นเอกสารประกอบโดยตรง

3. แบบแปลนพื้นที่ให้บริการ

เตรียมแบบแสดงพื้นที่ที่ใช้ Telemedicine ให้เห็นชัดว่าแพทย์ให้บริการจากจุดใด โดยควรมี

• แบบพื้นที่ก่อนเพิ่มบริการ

• แบบหลังเพิ่มบริการ

• ชื่อห้อง

• ตำแหน่ง Furniture

• จุด Computer / อุปกรณ์ที่ใช้

• รายละเอียดพื้นที่ที่มีการเปลี่ยนแปลง

หากคลินิกใช้ห้องตรวจเดิมและไม่ได้รื้อหรือกั้นพื้นที่

ควรระบุให้ชัดว่าใช้พื้นที่เดิมสำหรับ Telemedicine และยืนยันรูปแบบแบบแปลนกับหน่วยรับคำขออีกครั้ง

ออกแบบแปลนตามมาตรฐาน > คลิก <

4. รายละเอียดโปรแกรม / Platform / Application

ต้องทำเอกสารอธิบายระบบ ไม่ใช่ระบุแค่ชื่อโปรแกรม เช่น

• ชื่อ Platform

• ผู้ให้บริการระบบ

• วิธีลงทะเบียน

• วิธี Verify ผู้ป่วยและแพทย์

• ระบบนัดหมาย

• Video Consultation

• ระบบเวชระเบียน

• การจัดเก็บข้อมูล

• การกำหนดสิทธิผู้ใช้งาน

• Backup

• วิธีรับมือเมื่อระบบขัดข้อง

5. SOP และ Flow Chart

จัดทำ Standard Operating Procedures (SOP) ให้เห็นกระบวนการตั้งแต่ต้นจนจบ

SOP ต้องครอบคลุมการ ลงทะเบียน การบันทึกข้อมูล การรายงานผล การตรวจสอบ และการยืนยันกระบวนการ Telemedicine ทุกขั้นตอน และสามารถจัดทำเป็น Flow Chart พร้อมคำอธิบายได้

6. Telemedicine Consent Form

แนบตัวอย่างแบบยินยอมรับบริการ โดยควรครอบคลุม

• รูปแบบบริการ

• ขั้นตอนการให้บริการ

• ข้อจำกัดของการตรวจทางไกล

• ผลและความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น

• กรณีต้องเปลี่ยนเป็น On-site

• การใช้และจัดเก็บข้อมูลผู้ป่วย

Checklist ล่าสุดระบุ ตัวอย่าง Consent Form เป็นเอกสารประกอบแยกต่างหาก

7. เอกสารระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ

แบ่งเป็น 3 กรณี

• มี ISO 27001 หรือมาตรฐาน Information Security อื่น → แนบใบรับรอง

• ใช้ระบบ Outsource → แนบสัญญาการให้บริการ + หลักฐานมาตรฐานของบริษัทคู่สัญญา

• ไม่มีมาตรฐานรับรองและบริหารระบบเอง → กรอกแบบประเมิน IT พร้อมหลักฐานประกอบ

ขั้นตอนการยื่นขออนุญาตบริการ Telemedicine

เมื่อเตรียมเอกสาร บุคลากร และระบบ Telemedicine ครบแล้ว สามารถเข้าสู่ขั้นตอนการยื่นขอเพิ่มบริการได้ดังนี้

ขออนุญาตเพิ่มบริการ Telemedicine

1.ยื่นคำขอเพิ่มบริการ Telemedicine

ได้แก่

• ส.พ.16 คำขอเปลี่ยนแปลงการประกอบกิจการสถานพยาบาล

• ส.พ.10 ตามกรณี/ตามที่หน่วยรับคำขอกำหนด

• สำเนา ส.พ.7 และ สมุดทะเบียน ส.พ.8

• หนังสือรับรองแผนกและรายชื่อผู้ประกอบวิชาชีพที่ให้บริการ

• ส.พ.6 / ใบประกอบวิชาชีพ ของผู้ให้บริการตามกรณี

• แบบแปลนแสดงพื้นที่ที่ใช้ Telemedicine

• รายละเอียด Platform / Application / ระบบที่ใช้

• SOP และ Flow Chart ขั้นตอนการให้บริการ

• ตัวอย่าง Telemedicine Consent Form

• แบบประเมินระบบ IT และหลักฐานมาตรฐานด้านความปลอดภัยของระบบ

• สัญญาและเอกสารมาตรฐานของผู้ให้บริการ กรณีใช้ระบบ Outsource

• เอกสารผู้รับอนุญาต/นิติบุคคล และหนังสือมอบอำนาจ ตามกรณี

สถานที่ยื่น

• กรุงเทพฯ → กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ

• ต่างจังหวัด → สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด (สสจ.) ที่คลินิกตั้งอยู่

2. เจ้าหน้าที่ตรวจเอกสารและระบบ

เจ้าหน้าที่จะตรวจความพร้อมของ

• ใบอนุญาตและข้อมูลสถานพยาบาล

• ผู้ประกอบวิชาชีพ / ส.พ.6

• ขอบเขตบริการ Telemedicine

• แบบแปลนพื้นที่

• Platform / Application

• SOP / Flow Chart

• Consent Form

• เวชระเบียนและระบบ IT

หากเอกสารหรือระบบยังไม่ครบ จะมีการแจ้งให้แก้ไขหรือส่งข้อมูลเพิ่มเติม

3. แก้ไขตามข้อสังเกต

คลินิกดำเนินการแก้ไขเอกสารหรือระบบตามที่เจ้าหน้าที่แจ้ง เช่น SOP, รายละเอียด Platform, เอกสาร IT หรือตารางผู้ประกอบวิชาชีพ ให้ครบถ้วนก่อนเข้าสู่การพิจารณา

4. พิจารณาและบันทึกเพิ่มบริการ

เมื่อเอกสารและระบบผ่านเกณฑ์ เจ้าหน้าที่จะเสนอพิจารณาอนุญาต และบันทึก บริการการแพทย์ทางไกล (Telemedicine) ในข้อมูลหรือสมุดทะเบียนสถานพยาบาลตามขั้นตอน

หลังได้รับอนุญาตแล้ว คลินิกจึงสามารถเปิดบริการ Telemedicine ได้ ตามขอบเขตบริการ บุคลากร และระบบที่ได้รับอนุญาตไว้

การขอเพิ่มบริการ Telemedicine มีรายละเอียดทั้งด้านเอกสาร บุคลากร ระบบ IT และมาตรฐานการให้บริการที่ต้องเตรียมให้ครบถ้วน หากต้องการดำเนินการโดยผู้เชี่ยวชาญ หรือมีข้อสงสัยเกี่ยวกับขั้นตอนการขออนุญาต สามารถสอบถามและปรึกษาได้ที่ LINE ID : @clinicdeccor

---